1.    Rodzaj studiów:

Dzienne magisterskie

2.    Kierunek:

INŻYNIERIA MATERIAŁOWA

3.    Specjalność:

siatka podstawowa

4.    Tytuł przedmiotu:

MATERIAŁOZNAWSTWO

5.    Blok tematyczny (wg siatki):

MATERIAŁOZNAWSTWO

6.    Semestr, wymiar godz. (W, L, C, P, K, S):

II-2W godz., 1Ć godz.   III-3L godz.

7.    Warunki zaliczenia przedmiotu:

Zaliczenie laboratorium + Egzamin

 8.    Treść merytoryczna przedmiotu:

 

 

A. WYKŁADY

 

 

Temat

Godz.

1

 Wstęp. Elementy fizyki metali. Elementy krystalografii.

2

2

Układy krystalograficz­ne. Typowe sieci metali. Teoria stanu metalicznego.

2

3

Rzeczywista budowa metali. Krysta­lizacja i struktura czystych metali.

2

4

Mechanizm odkształcania monokryształu i ciała polikrysta­licznego. Pojęcie zgniotu. Proces rekrystalizacji.

2

5

Budowa stopów metali. Stopy żelaza. Układ żelazo–cementyt.

2

6

Stale niestopowe – podział i zastosowanie. Surówki i żeliwa. Proces gra­fityzacji. Podział, właściwości i otrzymywanie żeliw

2

7

Obróbka cieplna stopów metali i jej podstawy teoretyczne. Obróbka cieplna stali.

2

8

Przemiany przy nagrzewaniu. Przemiana perlityczna, bainityczna i martenzytyczna. Hartowność. Przemiany przy odpuszczaniu stali.

2

9

Elementy technologii obróbki cieplnej. Rodzaje hartowania

2

10

Ulepszanie cieplne. Obróbka podzerowa. Utwardzanie dyspersyjne.

2

11

Obróbka cieplno-chemiczna.

2

12

Ogólne wiadomości o wpływie dodatków stopowych.

2

13

Stale stopowe – zasady oznaczania, podziały, zastosowa­nie

2

14

Stopy metali nieżelaznych. Aluminium i jego stopy. Stopy miedzi.

2

15

Stopy łożyskowe. Stopy lekkie i ultralekkie. Stopy tytanu. Nowoczesne stopy metali.

2

 

Razem

30

 

 B. ĆWICZENIA

 

 

Temat

Godz.

1

Podstawy układów równowagi fazowej.

1

2

Reguła faz.

1

3

Roztwory stałe, związki, mieszaniny

1

4

Całkowity brak rozpuszczalności w stanie stałym.

1

5

Ograniczona rozpuszczalność w stanie stałym z prze­mianą eutektyczną.

1

6

Ograniczona rozpuszczalność w stanie stałym z przemianą perytek­tyczną.

1

7

Ograniczona zmienna rozpuszczalność w stanie stałym.

1

8

Układy równowagi ze związkiem chemicznym.

1

9

Układy równowagi z fazami międzymetalicznymi.

1

10

Ograniczona roz­puszczalność w stanie ciekłym.

1

11

Krzywe ostygania stopów

1

12

Przemiany w stanie stałym

1

13

 Właściwości stopów dwuskład­nikowych. 

1

14

Układy równowagi fazowej stopów trójskładnikowych

1

15

Układ żelazo-cementyt.

1

 

Razem

15

 

 

C. LABORATORIUM

 

 

Temat

Godz.

1

Wprowadzenie

3

2

Badania makroskopowe

3

3

Mikro­skopia optyczna; przygotowanie zgładów

3

4

Analiza termiczna stopów metali

3

5

Badania właściwości mechanicznych

3

6

Fazy w stopach dwuskład­nikowych

3

7

Stale niestopowe

3

8

Surówki i żeliwa

3

9

Stale stopowe konstrukcyjne

3

10

Stale narzędziowe i specjalne

3

11

Stopy metali nieżelaznych

3

12

Zgniot i rekrystalizacja

3

13

Obróbka cieplna stali

3

14

Określenie temperatury zerowej ciągliwości

3

15

Zajęcia dodatkowe

3

 

Razem

45

 

 

 9. Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Dr hab. inż. Roman Wielgosz – prof. PK

10. Jednostka organizacyjna:

M-2;  Zakład Metaloznawstwa

11. Pomoce dydaktyczne:

S. Rudnik: Metaloznawstwo, PWN, Warszawa 1994.

R.Wielgosz, S.Pytel: Zajęcia laboratoryjne z metaloznawstwa, Wyd. PK, Kraków 2003.

M.Hetmańczyk: Podstawy nauki o materiałach, Wyd. Pol. Śląskiej, Gliwice 1996

F.Staub, J.Adamczyk, Ł.Cieślakowa, J.Gugała, A.Maciejny: Metaloznawstwo ŚląskieWT, Katowice 1994