naglowek
 
 
   
Fot. Archiwum


Profesor
Bronisław
Kopyciński
- wspomnienie


 

  Bronisław Kopyciński urodził się 27 stycznia 1907 r. we Lwowie. Ośmioklasowe gimnazjum ukończył w Krakowie, a następnie podjął studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Lwowskiej. Dyplom ukończenia studiów uzyskał w 1932 r. Bezpośrednio po studiach podjął pracę jako starszy asystent na Politechnice Lwowskiej, w kierowanej przez prof. Maksymiliana Matakiewicza Katedrze Budownictwa Wodnego, a po roku przeniósł się do Katedry Budowy Mostów II, którą kierował prof. J. Brzozowski. W 1934 r. przeprowadził się do Krakowa, gdzie został zatrudniony jako statyk miejski w Wydziale Budownictwa Zarządu Miasta Krakowa. Na tym stanowisku młody inżynier zdobywał doświadczenie w projektowaniu i wykonawstwie. Po pięciu latach, w 1939 r. został kierownikiem Wydziału Budownictwa w Zarządzie Miasta Chrzanowa. W roku 1940 wstąpił do Armii Krajowej - złożył przysięgę i zorganizował kilkunastoosobową grupę, zwaną plutonem. Podczas wojny, w 1942 r. wysiedlono go z Chrzanowa, powrócił więc do Krakowa. Pracował tu jako wykładowca działających podczas niemieckiej okupacji szkół: Szkoły Przemysłowej, Technikum Budowlanego oraz Technikum Melioracyjnego. Po zakończeniu wojny, w 1945 r. założył własne przedsiębiorstwo budowlane, a w latach 1946 - 1948 wykorzystywał swoje umiejętności na stanowisku dyrektora technicznego w Przedsiębiorstwie "Budowle Przemysłowe" w Krakowie. Po upaństwowieniu tej firmy pracował jako główny konstruktor w Biurze Projektów "Miastoprojekt", a także doradca techniczny w Biurze Projektów Budownictwa Przemysłowego w Krakowie. W latach 1945 - 1952 był również zatrudniony na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej oraz Wydziale Architektury jako wykładowca konstrukcji stalowych i drewnianych. W tym okresie zrealizował autorski projekt konstrukcji stalowej 19-piętrowego wieżowca w Łodzi (kubatura 160 tys. m3).

  1 lipca 1949 r. na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej na podstawie rozprawy "Udźwig belki żelbetowej w świetle nowych teorii" otrzymał stopień doktora nauk technicznych, a wydany dyplom został oznaczony numerem trzecim. W 1952 r. dotychczasowego wykładowcę powołano na stanowisko zastępcy profesora na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej, a po utworzeniu Katedry Budownictwa Żelbetowego na Wydziale Budownictwa Lądowego w 1953 r. powierzono mu funkcję jej kierownika. Do katedry przyłączono laboratorium wytrzymałościowe (przeniesione z Akademii Górniczo-Hutniczej na wniosek prof. Izydora Stella-Sawickiego i przy poparciu prof. Wacława Olszaka), które otrzymało nazwę Zakładu Badawczego. W latach 1953 - 1956 (do 30 kwietnia) prof. Bronisław Kopyciński był dziekanem Wydziału Budownictwa Lądowego. Po śmierci prof. Włodzimierza Roniewicza (28 kwietnia 1956 r.) objął stanowisko prorektora Politechniki Krakowskiej. Funkcję tę sprawował od 1 maja do 26 października 1956 r.

  W okresie 1951 - 1957 r. zmarło siedemnastu znakomitych profesorów Politechniki Krakowskiej, co niekorzystnie wpłynęło na działalność naukową i dydaktyczną na wszystkich czterech wydziałach. W trudnej sytuacji, wynikającej z niedoboru kadry naukowo-dydaktycznej, prof. Ludomir Śleńdziński - pierwszy rektor samodzielnej Politechniki Krakowskiej zwołał 26 października 1956 r. posiedzenie Senatu akademickiego. W porządku obrad dominowały dwa tematy - niedobór kadry naukowo-dydaktycznej oraz wybory nowego rektora Politechniki Krakowskiej. Według protokołu z tego posiedzenia w tajnym głosowaniu wybrano na nowego rektora - prof. nadzw. dr. inż. Bronisława Kopycińskiego.

Fot. Archiwum
Bronisław Kopyciński (z prawej) w czasie studiów na Politechnice Lwowskiej (rok akad. 1925/1926) z młodszym bratem

  Nowy rektor miał wtedy czterdzieści dziewięć lat. Spełniając oczekiwania społeczności akademickiej, podjął zdecydowane działania, by przeciwdziałać niekorzystnym tendencjom na Uczelni. Sformułował wówczas zasadę, i położył na nią nacisk, że praca dydaktyczna, naukowo-badawcza i współpraca z przemysłem są ściśle powiązanymi sferami w życiu uczelni technicznej. Z jego inicjatywy podjęto prace nad harmonijnym uaktywnieniem poszczególnych katedr w wymienionych dziedzinach. Profesor Bronisław Kopyciński propagował pogląd, że dla nauczyciela akademickiego ogromne znaczenie obok pracy dydaktycznej ma działalność naukowo-badawcza. Dążenie do osiągnięcia wysokich kwalifikacji naukowych i dydaktycznych, wzbogacane doświadczeniem inżynierskim, współpracą z przemysłem okazało się najlepszą drogą rozwoju dla młodej kadry Politechniki Krakowskiej. Uznając, że sprawdzianem dorobku pracownika naukowo-dydaktycznego są publikacje naukowo-badawcze, rektor Bronisław Kopyciński zwracał szczególną uwagę na rozwijanie działalności wydawniczej i organizowanie sesji naukowych. Dzięki Jego staraniom, a także działaniom stowarzyszeń PZITB i SIMP, pomocy finansowej Krakowskiego i Kieleckiego Zjednoczenia Budownictwa reaktywowano w 1957 r. "Czasopismo Techniczne", ważne forum naukowo-techniczne, które udostępniało swoje łamy także pracownikom naszej uczelni. Profesor Bronisław Kopyciński z zamiłowaniem wypełniał obowiązki redaktora naczelnego tego czasopisma w latach 1945 - 2000. W pracy wykorzystywał doświadczenie, które zdobył jako redaktor (1933 - 1934) "Życia Technicznego", pisma Politechniki Lwowskiej.

Fot. Archiwum

  Rektor prof. Bronisław Kopyciński podjął energiczne starania o to, by zachęcić do pracy na Politechnice Krakowskiej profesorów z innych ośrodków naukowych, Politechniki Wrocławskiej i Politechniki Poznańskiej oraz wysokiej klasy specjalistów z przemysłu. Zabiegi te okazały się skuteczne. I tak, na Wydziale Budownictwa Lądowego kierownikiem Katedry Konstrukcji Stalowych został zastępca prof. mgr inż. Franciszek Wojnarowski (1953r.), Katedry Budownictwa Ogólnego - prof. nadzw. mgr inż. arch. Stanisław Mielnicki (1956 r.), Katedry Budowy Dróg i Ulic - zastępca prof. dr inż. Kazimierz Sokalski (1956 r.), a Katedry Statyki Budowli i Wytrzymałości Materiałów - prof. nadzw. dr inż. Tadeusz Kozłowski (1958 r.). Kadrę naukową wzmacniano także na pozostałych wydziałach.

  Należy podkreślić, że w latach 1956 - 1965 odnotowano wzrost liczby przeprowadzonych i pozytywnie ukończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Świadczyło to o systematycznym podwyższaniu kwalifikacji zawodowych kadry Politechniki Krakowskiej.

  Profesor Bronisław Kopyciński posiadał duże doświadczenie inżynierskie i doceniał znaczenie współpracy z przemysłem. Doprowadził do utworzenia Zespołu Gospodarstw Pomocniczych PK, obejmującego większość katedr na Uczelni. Politechnika Krakowska była wówczas jedną z pierwszych uczelni technicznych w kraju, która wypracowała nowe formy współpracy z przemysłem. Wkrótce inne szkoły wyższe zaczęły korzystać z wypróbowanych przez nią rozwiązań.

Fot. Archiwum

  Dorobek naukowy Katedry Budownictwa Żelbetowego i Zakładu Badawczego prof. Bronisław Kopyciński zaprezentował w referacie wygłoszonym podczas sesji naukowej Politechniki Krakowskiej, wchodzącej w skład oficjalnego programu obchodów 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1964 r. W tym referacie wymienił trzydzieści trzy obiekty, w większości przemysłowe, wykonane metodą wstępnie sprężonych konstrukcji przez doświadczone zespoły z Zakładu Badawczego (i za pomocą własnego sprzętu). Trzeba przypomnieć, że w latach 1956 - 1962 Zakład Badawczy uczestniczył w realizacji unikatowej konstrukcji hali sportowo-widowiskowej w Katowicach.

  Z inicjatywy prof. Bronisława Kopycińskiego w 1964 r. na Politechnice Krakowskiej powstał Instytut Budownictwa, który działał na prawach wydziału. Powołanie tego rodzaju jednostki naukowo-badawczej miało duże znaczenie dla Uczelni. Instytut posiadał bowiem własną Radę Naukową, której przewodniczył profesor Zbigniew Wasiutyński z Politechniki Warszawskiej. Wybudowany na potrzeby Instytutu nowy gmach stanowił pierwszą większą inwestycję Uczelni sfinansowaną przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego (w ramach jubileuszu 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego).

Fot. Michał Marciniak

Jubileusz 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pierwszy rząd od lewej: prorektor PK Stanisław Chrzanowski, rektor PK prof. Bronisław Kopyciński, prorektor PK prof. Władysław Borusiewicz. Rząd drugi, od prawej: dziekan Wydziału Architektury doc. Wiktor Zin, dziekan Wydziału Mechanicznego prof. Jan Krakowski

 

  Instytut Budownictwa jako samodzielna jednostka działał w latach 1964 - 1970. Zgromadzone w tym czasie doświadczenia, m.in. dotyczące celowości tworzenia na uczelni technicznej większych zespołów badawczych i dydaktycznych, zostały z pożytkiem wykorzystane w roku 1970, kiedy Politechnika Krakowska zdecydowała się na likwidację katedr i utworzenie na wszystkich pięciu wydziałach większych struktur - instytutów. W 1970 r. Instytut Budownictwa został włączony do Instytutu Materiałów i Konstrukcji Budowlanych, jednego z czterech nowo utworzonych na Wydziale Budownictwa Lądowego. W dalszym ciągu jego dyrektorem był prof. Bronisław Kopyciński.

  Profesor Bronisław Kopyciński obok odpowiedzialnych funkcji dziekana, prorektora, rektora Politechniki Krakowskiej i dyrektora instytutu skrupulatnie wypełniał misję nauczyciela akademickiego. W 1957 r. został członkiem Komitetu Inżynierii Lądowej PAN, a w roku 1966 wybrano go na przewodniczącego Sekcji Konstrukcji Betonowych. Prace te zakończył w 1980 r. wraz z przejściem na emeryturę.

Fot. Jerzy Wójcik

  Był także bardzo aktywny społecznie. W latach 1958 - 1973 był radnym Krakowa, 1961 - 1973 sprawował funkcję przewodniczącego Komisji Architektury i Budownictwa. Przewodniczył również Krakowskiemu Oddziałowi Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, był członkiem Krakowskiego Towarzystwa Technicznego - redaktor naczelny "Czasopisma Technicznego". W okresie 1948 - 1988 wykonał wiele ekspertyz, służących ratowaniu zabytkowych budowli w śródmieściu Krakowa - wieży Ratuszowej, Sukiennic, pałacu "Krzysztofory". Głośna była także sprawa ratowania gmachu operetki krakowskiej.

  Tak wszechstronne działania złożyły się na imponujący dorobek. Senat Politechniki Krakowskiej, reprezentujący społeczność Uczelni, wyraził wielkie uznanie dla Profesora i podjął jednomyślnie uchwałę o nadaniu mu tytułu doctora honoris causa. Uroczyste, nadzwyczajne posiedzenie Senatu Politechniki Krakowskiej odbyło się w auli Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie 7 października 1988 r. W obecności licznie zebranych przyjaciół oraz reprezentantów wszystkich krajowych uczelni technicznych nadano Profesorowi zaszczytny honorowy tytuł.

  Należy podkreślić, że prof. Bronisławowi Kopycińskiemu jako rektorowi trzech kolejnych kadencji (1956 - 1965) udało się przezwyciężyć stagnację i uniknąć podstawowego dla egzystencji Politechniki Krakowskiej zagrożenia - utrzymano uprawnienia akademickie uczelni. Dzięki Jego działalności Politechnika Krakowska przezwyciężyła marazm i trudności kadrowe w latach 1953 - 1956. Doszło do ożywienia w dydaktyce, nauce, a także we współpracy z przemysłem budowlanym. Nastąpił rozwój kadry naukowej. Ta tendencja utrzymuje się do dziś, wzmacniając autorytet Politechniki Krakowskiej wśród uczelni krajowych i za granicą.

  Profesor Bronisław Kopyciński odszedł od nas na zawsze 22 listopada 2004 r. Miał 97 lat.

  Dzięki Niemu Politechnika Krakowska przeobraziła się w nowoczesną wyższą uczelnię techniczną. Z Jego osiągnięć i pionierskich inicjatyw korzystają kolejne pokolenia pracowników i studentów tej uczelni.

Władysław Muszyński

 


© Nasza Politechnika 2004                                 BIEŻĄCY NUMER
wszelkie komentarze